Κυριακή, Οκτωβρίου 29, 2006

«Η γυναίκα που πετάει» του Μένη Κουμανταρέα



Ενα βιβλίο δεν μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή- λένε. Ακόμη κι αν είναι έτσι, (γιατί φορές- φορές αμφιβάλλω) μπορεί να αλλάξει πολλά σημεία και στοιχεία της ζωής σου. Ας πούμε, «Η γυναίκα που πετάει» του Μένη Κουμανταρέα, με το που εμφανίστηκε άλλαξε άρδην τις λίστες με τα «Ευπώλητα» στέλνοντας, μαζί με κάποιες άλλες νέες εκδόσεις, κάποια εξωτικά παπαγαλάκια της λογοτεχνίας σπίτια τους- όπου και ελπίζω να μείνουν. Α, ναι. Ενα βιβλίο μπορεί να είναι άριστο και να μην είναι στα ευπώλητα. Οπως και το αντίθετο, όμως.
Εν πάση περιπτώσει, στο προκείμενο. Στο νέο βιβλίο ενός παλιού και καλού συγγραφέα. Ο παλιός ήταν αλλιώς, λέει ο Βιβλιοφάγος. Θα το συμμεριστώ. Ευτυχώς που ήταν αλλιώς, θα πω μάλιστα. Διότι έτσι το κάθε νέο βιβλίο του (και τους, των παλιών,) ήταν και είναι γεγονός.
«Η γυναίκα που πετάει». Αυτοβιογραφία και επινόηση, όλα δουλεμένα με τη μαστοριά του άριστου τεχνίτη. Χλωμά πρόσωπα του παρελθόντος, αρχοντικοί άνθρωποι, με τις ευαισθησίες και τις σκληρότητές τους, θύτες και θύματα- όλα τυλιγμένα στην αχλύ του μύθου. Πρόσωπα του παρόντος, σύγχρονα, συναντούν τον συγγραφέα και τον γοητεύουν με τις ζωές τους, ή μάλλον με μέρη από αυτές. Η Αθήνα, των περασμένων δεκαετιών, η Κυψέλη, η πλατεία Βικτωρίας, με χρώματα απαλά, «με μουσικές εξαίσιες, με φωνές». Και όλα να έχουν άρωμα, ταυτότητα, ομορφιά, εσωτερική ή εξωτερική αδιάφορο.
Βυθιζόμουν στις σελίδες με την τόσο γνώριμη ατμόσφαιρα, αυτή μιας λογοτεχνίας που επιμένει στις αρετές τις οποίες διδάχτηκε και στις άλλες, τις οποίες κόμισε και αισθανόμουν ασφάλεια. Ενιωθα να έχει νόημα η λογοτεχνία, που τόσες φορές επιχειρήθηκε να ευτελιστεί, να ξεπέσει. Την έβλεπα χωρίς φανφάρες και τυμπανοκρουσίες, να περπατά στον κεντρικό δρόμο της Μικρής μας Πόλης, σεμνή, ανιδιοτελής και σοβαρή, όπως πρέπει να είναι. Και συγκινήθηκα. Οχι ως άνθρωπος, ως αναγνώστρια. Με αισθητική συγκίνηση.
Πρόκειται για ένα βιβλίο θαυμάσιο- με τα δικά του, βεβαίως, τρωτά σημεία. Τα κείμενα με το αυτοβιογραφικό υπόβαθρο είναι μακράν καλύτερα και μεστότερα των υπολοίπων (τα οποία σε μερικά σημεία θα μπορούσαν να ήταν και μικρότερα) με αποκορύφωμα την ίδια την ομότιτλη ιστορία. Η γιαγιά Αγγελική θα ήταν πανάξια ηρωίδα ενός μυθιστορήματος από τον εγγονό. Δεν είχε τις δυνάμεις; Δεν είχε τη δύναμη; Δεν θέλησε; Ο,τι και να είναι, το «αίμα» των ηρώων του κυκλοφορεί στις σελίδες της Γυναίκας που πετάει και τις κρατά θερμές.
Μονάχα μια προσωπική παρατήρηση, την οποία, ομολογώ, κάνω γιατί κάτι μέσα μου (και όχι αυτό στο οποίο θα σταθώ) «κλώτσησε» στο πρώτο διήγημα, τα Χιόνια του Δεκέμβρη. Ο μικρός πρωταγωνιστής είναι απίθανο να γνώριζε πως ο Γιάννης Ρίτσος συνεργαζόταν με τον Ριζοσπάστη, διότι μία και μοναδική φορά ο ποιητής υπέγραψε χωρίς ψευδώνυμο, κατά τη δημοσίευση τριών ασμάτων του Επιταφίου, τον Μάιο του 1936 οπότε και ο νεαρός μάλλον δεν ήξερε ούτε γραφή, ούτε ανάγνωση.
Η εικονογράφηση του Χρόνη Μπότσογλου εξαιρετική.

Εκδόσεις Κέδρος.

5 σχόλια:

N.Ago είπε...

Μου εμπιστεύτηκε ο Μένης Κουμανταρέας, πριν ακόμη βγει το βιβλίο , να μεταφράσω το διήγημα «Παντός Ελεήμονος» στα αλβανικά, για το λογοτεχνικό περιοδικό των μεταναστών που ετοίμαζα( και που κάποιος πάτησε πάνω στα όνειρα μου) και πραγματικά, το ευχαριστήθηκα!
Καλή επιτυχία του εύχομαι και από τούτη εδώ τη γωνιά!
Πολύ καλό βιβλίο.
Ως άλλος Κάφκα (για την Πράγα)ή άλλος Τζόυς(για το Δουβλίνο),
γράφει, αποκλειστικά για την Αθήνα που, δεν εγκατέλειψε σχεδόν ποτέ.
Είναι, χωρίς άλλο, από της καλύτερες πένες .

Εαρινή Συμφωνία είπε...

Ν.ago, καλημέρα. Πράγματι, θα πρέπει να ήταν σπουδαία εμπειρία. Η παρατήρησή σου είναι εξαιρετικά καίρια. Δεν το είχα σκεφθεί ποτέ αυτό το περί πόλης!

Jo-Anna είπε...

Αγαπημενος .

Του ιδιου πριν ενα μηνα τελειωσα την ΚΥΡΙΑ ΕΛΕΝΗ .

Εχω εδω και μερες τελειωσει το ΒΑΣΙΚΟ ΜΕΤΟΧΟ.
Μου αφησε καλες εντυπωσεις .
Τελειωσα προσφατως και το βιβλιο της Ρεα Γαλανακη , την ΑΡΠΑΓΗ ΤΗΣ ΤΑΣΟΥΛΑς .

Το βιβλιο ανοιξε μονο προς το τελος .
Ειχα δε την τυχη να το συζητησω με την κορη του Κεφαλογιαννη την Αλικη .

Φιλια

Εαρινή Συμφωνία είπε...

Βιοτεχνία υαλικών, η κυρία Κούλα, δύο ακόμα από τα υπέροχα βιβλία του κυριου Κουμανταρέα. Κι άλλα, κι άλλα.
Για τον Βασικό Μέτοχο έχω τοποθετηθεί.
Η απαγωγή της Τασούλας δεν με έπεισε ούτε για ένα λεπτό, για μία σελίδα.
Καλησπέρα, Ιωάννα. Να έρχεσαι.

Jo-Anna είπε...

Σ ευχαριστω για την διακριτικη διορ8ωση , ηθελα να γραψω για το βιβλιο του Κουμανταρεα Η ΚΥΡΙΑ ΚΟΥΛΑ το οποιο μου αρεσε ιδιαιτερα .Το βιβλιο Βιοτεχνία υαλικών ηταν το πρωτο βιβλιο που διαβασα του Κουμανταρεα .
Το βιβλιο της Γαλανακη ουτε κι εμενα μου αρεσε οπως 8α καταλαβες παρα μονο λιγο στο τελος .
Μ αυτο μαλιστα η Γαλανακη με απογοητευσε γιατι ειχα διαβασει αλλα εργα της οπως το γαλαζιο χερι .
Οσο για το βιβλιο της Δουκα το διαβασα το Πασχα .
Δεν εχω να συμπληρωσω κατι παραπανω , συμφωνω μαζι σου .

"Αλλά το παρελθόν δεν είναι τόπος. Αθώοι και φταίχτες στις γραμμές του μύθου και της ιστορίας."